Czy przedsiębiorca kontrolujący dostęp do platformy cyfrowej może narzucać konkurentom bardziej restrykcyjne zasady niż te, które stosuje wobec własnych usług?
20 października 2026 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował o wydaniu decyzji zobowiązującej spółki z grupy Apple do zmiany zasad wykorzystywania danych użytkowników iPhone’ów i iPadów. Postępowanie dotyczyło polityki App Tracking Transparency (ATT), która miała chronić prywatność użytkowników, ale jednocześnie mogła stawiać niezależnych twórców aplikacji w mniej korzystnej sytuacji niż sam Apple.
Sprawa stawia istotne pytanie prawne: czy przedsiębiorca kontrolujący platformę cyfrową może ustanawiać dla swoich konkurentów bardziej restrykcyjne zasady niż te, które stosuje wobec własnych usług?
Prywatność użytkowników czy przewaga konkurencyjna?
Wprowadzona przez Apple polityka App Tracking Transparency miała zapewnić użytkownikom większą kontrolę nad wykorzystaniem ich danych osobowych do celów reklamowych.
W praktyce użytkownik korzystający z aplikacji niezależnego wydawcy otrzymywał komunikat z pytaniem o zgodę na „śledzenie” jego aktywności.
Jednocześnie Apple, wykorzystując dane pozyskiwane w ramach własnych usług, wyświetlał inny komunikat, dotyczący zgody na „reklamy spersonalizowane”.
Różnica nie sprowadzała się wyłącznie do słownictwa. Odmienny był również wygląd komunikatów i sposób przedstawienia użytkownikowi dostępnych możliwości.
Zdaniem Prezesa UOKiK takie rozwiązanie mogło wpływać na decyzje użytkowników, zniechęcając ich do udostępniania danych niezależnym twórcom aplikacji, a jednocześnie uprzywilejowując usługi reklamowe Apple.
Dlaczego UOKiK zakwestionował praktyki Apple?
Apple występuje na rynku w podwójnej roli.
Z jednej strony kontroluje środowisko, w którym funkcjonują aplikacje przeznaczone na jego urządzenia. Z drugiej strony sam świadczy usługi i konkuruje z niezależnymi przedsiębiorcami, którzy muszą przestrzegać ustanowionych przez niego zasad.
Taka sytuacja rodzi ryzyko konfliktu interesów.
Przedsiębiorca kontrolujący dostęp do platformy może bowiem kształtować warunki działalności swoich konkurentów, w tym dostęp do danych niezbędnych do prowadzenia działalności reklamowej.
W sprawie Apple zastrzeżenia UOKiK dotyczyły możliwości faworyzowania własnych usług poprzez odmienne zasady uzyskiwania zgód użytkowników.
Nie oznacza to, że samo wymaganie zgody na wykorzystanie danych osobowych jest niezgodne z prawem. Problemem może być natomiast stosowanie nieuzasadnionych różnic w traktowaniu przedsiębiorców konkurujących na tej samej platformie.
Co dokładnie nakazał UOKiK?
Decyzja Prezesa UOKiK nr DOK-7/2026 ma charakter zobowiązujący. Oznacza to, że zamiast rozstrzygnięcia stwierdzającego naruszenie i nakładającego karę za tę praktykę organ przyjął zobowiązanie przedsiębiorcy do wprowadzenia określonych zmian.
Apple zostało zobowiązane przede wszystkim do zmiany wyglądu, układu i treści komunikatów dotyczących wykorzystywania danych użytkowników.
Nowe komunikaty mają być neutralne i nie mogą zawierać sformułowań ani elementów graficznych mogących wpływać na wybór użytkownika. Zniknąć ma między innymi określenie „śledzenie”.
Zmiany obejmą zarówno aplikacje Apple, jak i aplikacje niezależnych wydawców.
Przewidziano również mechanizm rozpatrywania skarg twórców aplikacji, z udziałem niezależnego Oficera Łącznikowego oraz Powiernika Monitorującego.
Apple będzie musiał wykonać zobowiązanie w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się decyzji oraz przekazać Urzędowi informacje potwierdzające jego realizację. Przewidziano także coroczne obowiązki sprawozdawcze.
Czy Apple nadużywał pozycji dominującej?
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym.
Samo posiadanie pozycji dominującej nie jest jednak zabronione. Niedozwolone jest dopiero jej nadużywanie, w szczególności poprzez działania ograniczające konkurencję.
Na poziomie prawa unijnego odpowiednikiem tej regulacji jest art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
W analizowanej sprawie kluczowe znaczenie ma możliwość wykorzystania kontroli nad platformą cyfrową do zapewnienia własnym usługom korzystniejszych warunków konkurencji.
Należy jednak podkreślić, że wydanie decyzji zobowiązującej nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem przez organ, że Apple dopuścił się naruszenia prawa konkurencji.
Decyzja ta służy usunięciu zastrzeżeń organu poprzez przyjęcie i wykonanie określonego zobowiązania.
Co decyzja oznacza dla użytkowników iPhone’ów?
Z perspektywy konsumentów najważniejszą zmianą ma być sposób informowania o wykorzystaniu danych do celów reklamowych.
Użytkownik powinien otrzymywać komunikat, który jasno i neutralnie przedstawia cel wykorzystania danych, bez sugerowania, która odpowiedź jest właściwa.
Nie oznacza to jednak rezygnacji z ochrony prywatności ani zniesienia wymogów wynikających z RODO.
Zgoda na przetwarzanie danych osobowych, jeżeli stanowi podstawę prawną przetwarzania, musi nadal spełniać przewidziane prawem warunki, w szczególności być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna.
Decyzja UOKiK dotyczy przede wszystkim zasad uczciwej konkurencji i sposobu prezentowania użytkownikom możliwości wyboru, a nie przyznania przedsiębiorcom nieograniczonego dostępu do danych osobowych.
Problem wykracza poza granice Polski
Praktyki Apple były wcześniej przedmiotem zainteresowania organów ochrony konkurencji w innych państwach europejskich.
W marcu 2025 r. decyzję dotyczącą polityki ATT wydał francuski organ antymonopolowy, a w grudniu tego samego roku organ włoski. W sierpniu 2026 r. niemiecki urząd przyjął decyzję zobowiązującą Apple do zmiany praktyk.
Polska decyzja jest kolejnym przejawem zainteresowania organów ochrony konkurencji sposobem, w jaki największe przedsiębiorstwa technologiczne zarządzają dostępem do swoich platform.
Ochrona prywatności nie może być pretekstem do ograniczania konkurencji
Sprawa Apple pokazuje, że ochrona danych osobowych i prawo konkurencji nie muszą pozostawać ze sobą w konflikcie.
Przedsiębiorca może, a niekiedy musi, stosować rozwiązania chroniące prywatność użytkowników. Nie oznacza to jednak, że pod hasłem ochrony danych może bez uzasadnienia uprzywilejowywać własną działalność wobec konkurentów.
Szczególnie istotne jest to w przypadku platform cyfrowych, których operatorzy jednocześnie wyznaczają zasady uczestnictwa w rynku i sami na nim konkurują.
Decyzja UOKiK stanowi zatem ważny sygnał: nawet największe koncerny technologiczne muszą liczyć się z kontrolą zasad, na jakich udostępniają swoją infrastrukturę innym przedsiębiorcom.
Pozostaje pytanie, czy wprowadzone przez Apple zmiany rzeczywiście zapewnią niezależnym twórcom aplikacji bardziej wyrównane warunki konkurowania z właścicielem platformy.
Podstawa prawna: art. 9 i art. 12 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; art. 102 TFUE; art. 4 pkt 11 oraz art. 7 RODO.
Źródło: Prezes UOKiK, decyzja nr DOK-7/2026 oraz komunikat z 20 października 2026 r. „Apple zmienia praktyki po interwencji Prezesa UOKiK”.